जागतिक दर्जाच्या हॉस्पिटॅलिटी शिक्षणाचा नवा अध्याय
सूर्यदत्त स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल हॉटेल मॅनेजमेंट
सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ व्होकेशनल अँड अँड हॉटेल मॅनेजमेंट
आजचे युग हे जागतिक स्पर्धेचे, सेवा-कौशल्यांचे आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाचे युग मानले जाते. पारंपरिक पदवी अभ्यासक्रमांच्या पलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांना अशा शिक्षणाची आवश्यकता भासत आहे जे त्यांना थेट उद्योगक्षेत्राशी जोडेल, जागतिक दर्जाचे कौशल्य प्रदान करेल आणि रोजगारक्षमतेसह व्यक्तिमत्त्व घडवेल. अशा काळात पुण्यातील सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनच्या सूर्यदत्त ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूट्स अंतर्गत कार्यरत सूर्यदत्त स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल हॉटेल मॅनेजमेंट (SSIHM) ही संस्था हॉस्पिटॅलिटी शिक्षण क्षेत्रात एक नवे पर्व निर्माण करत आहे.
सेवा, संस्कार, गुणवत्ता आणि जागतिक दृष्टीकोन या चार स्तंभांवर उभी असलेली ही संस्था विद्यार्थ्यांना केवळ नोकरीसाठी नव्हे; तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील व्यावसायिक नेतृत्वासाठी तयार करते. हॉटेल मॅनेजमेंट, फूड प्रॉडक्शन, ट्रॅव्हल आणि टुरिझम, फूड अँड बेव्हरेज सर्व्हिस, ग्राहक सेवा, व्यक्तिमत्त्व विकास आणि व्यवस्थापन कौशल्ये यांचा संगम असलेले शिक्षण SSIHM मध्ये विद्यार्थ्यांना दिले जाते.
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशन – गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाचा जागतिक प्रवास
सन १९९९ साली स्थापन झालेल्या सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशन (SEF) ने अल्पावधीतच राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. “Enriching Careers, Enhancing Lives” या ध्येयवाक्याखाली कार्यरत असलेल्या या संस्थेने शिक्षणाला केवळ पदवीपुरते मर्यादित न ठेवता जीवनमूल्ये, नेतृत्व, सामाजिक बांधिलकी आणि कौशल्याधारित विकासाशी जोडले आहे.
आज सूर्यदत्त समूहाच्या अंतर्गत २५ हून अधिक शैक्षणिक संस्था कार्यरत असून व्यवस्थापन, माहिती तंत्रज्ञान, हॉटेल मॅनेजमेंट, फॅशन डिझाईन, अॅनिमेशन, फिजिओथेरपी, फार्मसी, कायदा, सायबर सुरक्षा, डेटा सायन्स, परफॉर्मिंग आर्ट्स, योग, आयुर्वेद आणि अनेक आधुनिक क्षेत्रांमध्ये दर्जेदार शिक्षण दिले जाते.
प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया – दूरदृष्टी असलेले शिक्षणतज्ज्ञ
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनचे संस्थापक अध्यक्ष आणि चेअरमन प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया हे शिक्षण, उद्योग, सामाजिक बांधिलकी आणि राष्ट्रनिर्माण यांचा सुंदर समन्वय साधणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी शिक्षणाला रोजगारक्षमतेशी जोडत विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी अनेक अभिनव उपक्रम सुरू केले.
त्यांच्या मते, “विद्यार्थ्यांना केवळ ज्ञान देणे पुरेसे नाही; त्यांना जीवन जगण्याची कला, नेतृत्वगुण, सेवाभाव आणि जागतिक दृष्टिकोन देणे आवश्यक आहे.” याच विचारसरणीतून SSIHM सारखी संस्था उभी राहिली आहे.
SSIHM – आंतरराष्ट्रीय हॉस्पिटॅलिटी शिक्षणाचा उत्कृष्ट नमुना
सूर्यदत्त स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल हॉटेल मॅनेजमेंट (SSIHM) ही संस्था हॉस्पिटॅलिटी आणि सेवा उद्योगासाठी उच्च दर्जाचे व्यावसायिक तयार करण्याच्या उद्देशाने स्थापन करण्यात आली आहे. आधुनिक उद्योगाच्या गरजा, जागतिक दर्जाचे प्रशिक्षण, प्रत्यक्ष अनुभव, संवाद कौशल्ये आणि व्यक्तिमत्त्व विकास या सर्व बाबींवर विशेष भर देत ही संस्था विद्यार्थ्यांना उद्योगसिद्ध बनवते.
आज जगभरात हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रात कुशल आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळाची प्रचंड मागणी आहे. भारतातही पर्यटन, पंचतारांकित हॉटेल्स, रिसॉर्ट्स, एअरलाईन्स, क्रूझ लाईन्स, इव्हेंट मॅनेजमेंट आणि लक्झरी सेवा क्षेत्र झपाट्याने विस्तारत आहे. त्यामुळे SSIHM मध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी उज्ज्वल भविष्याच्या असंख्य संधी उपलब्ध आहेत.
अभ्यासक्रमाचे उद्दिष्टे आणि वैशिष्ट्ये
SSIHM मधील अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी विशेष रचलेले आहेत. या कोर्सचे प्रमुख उद्दिष्ट म्हणजे
- विद्यार्थ्यांना जागतिक दर्जाचे हॉस्पिटॅलिटी शिक्षण प्रदान करणे
- उद्योगासाठी तत्पर आणि कौशल्यसंपन्न व्यावसायिक तयार करणे
- विद्यार्थ्यांमध्ये नेतृत्वगुण, आत्मविश्वास आणि सेवा वृत्ती विकसित करणे
- आंतरराष्ट्रीय रोजगारासाठी आवश्यक व्यक्तिमत्त्व आणि व्यावसायिकता घडवणे
- उद्योजकता आणि व्यवस्थापन कौशल्यांना प्रोत्साहन देणे
अभ्यासक्रमातील प्रमुख विषय
SSIHM मधील अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना सैद्धांतिक आणि व्यावहारिक दोन्ही स्तरांवर सक्षम बनवतात. अभ्यासक्रमामध्ये खालील प्रमुख विषयांचा समावेश असतो
- फूड प्रॉडक्शन आणि क्युलिनरी आर्ट्स
- बेकरी आणि कन्फेक्शनरी
- फूड अँड बेव्हरेज सर्व्हिस
- फ्रंट ऑफिस ऑपरेशन्स
- हाऊसकीपिंग मॅनेजमेंट
- ट्रॅव्हल आणि टुरिझम मॅनेजमेंट
- हॉस्पिटॅलिटी मार्केटिंग
- ग्राहक सेवा व्यवस्थापन
- व्यक्तिमत्त्व विकास आणि संवाद कौशल्ये
- आंतरराष्ट्रीय हॉस्पिटॅलिटी मानके
पात्रता निकष आणि अभ्यासक्रम कालावधी
विद्यार्थ्यांसाठी बारावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. काही विशेष व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी मुलाखत किंवा कौशल्य चाचणी देखील घेतली जाऊ शकते. अभ्यासक्रमांचा कालावधी कोर्सनुसार १ वर्ष, २ वर्षे किंवा ३ वर्षे असा असतो. काही डिप्लोमा आणि अॅडव्हान्स डिप्लोमा अभ्यासक्रम अल्पकालीन असून उद्योगाभिमुख स्वरूपाचे आहेत.
आधुनिक पायाभूत सुविधा – उद्योगासमान वातावरण
SSIHM चे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे उपलब्ध असलेल्या अत्याधुनिक सुविधा होय. विद्यार्थ्यांना उद्योगासारखे प्रत्यक्ष वातावरण मिळावे यासाठी संस्था विशेष प्रयत्न करते. संस्थेमध्ये खालील सुविधा उपलब्ध आहेत
- मॉडर्न ट्रेनिंग किचन
- बेकरी आणि कन्फेक्शनरी लॅब
- फूड प्रॉडक्शन युनिट
- मॉक बार आणि रेस्टॉरंट सेटअप
- फ्रंट ऑफिस सिम्युलेशन लॅब
- स्मार्ट क्लासरूम
- डिजिटल लर्निंग सुविधा
- वाय-फाय सक्षम कॅम्पस
- ग्रंथालय आणि ई-लर्निंग सुविधा
- व्यक्तिमत्त्व विकास प्रशिक्षण केंद्र
या सर्व सुविधांमुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष उद्योगातील अनुभव शिक्षणाच्या काळातच मिळतो.
कौशल्य विकासावर विशेष भर
SSIHM मध्ये विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकातील ज्ञान दिले जात नाही; तर त्यांना प्रत्यक्ष उद्योगात यशस्वी होण्यासाठी आवश्यक कौशल्ये विकसित केली जातात. यामध्ये
- कम्युनिकेशन स्किल्स
- इंग्रजी भाषेवरील प्रभुत्व
- ग्रूमिंग आणि व्यक्तिमत्त्व विकास
- टीमवर्क आणि नेतृत्व
- ग्राहकांशी संवाद कौशल्य
- वेळ व्यवस्थापन
- समस्या निराकरण क्षमता
- इंटरनॅशनल एटिकेट्स आणि प्रोफेशनल बिहेवियर
यामुळे विद्यार्थी केवळ पदवीधर न राहता “इंडस्ट्री रेडी प्रोफेशनल” बनतात.
इंटर्नशिप आणि इंडस्ट्रियल ट्रेनिंग – करिअरचा मजबूत पाया
SSIHM ची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे उद्योगाशी असलेले मजबूत संबंध होय. विद्यार्थ्यांना नामांकित पंचतारांकित हॉटेल्स, रिसॉर्ट्स, क्लब्स आणि हॉस्पिटॅलिटी कंपन्यांमध्ये इंटर्नशिप आणि इंडस्ट्रियल ट्रेनिंगची संधी दिली जाते. विद्यार्थ्यांना खालील प्रकारच्या संस्थांमध्ये प्रशिक्षणाची संधी मिळू शकते
- ताज ग्रुप
- ओबेरॉय हॉटेल्स
- मॅरियट इंटरनॅशनल
- हयात हॉटेल्स
- ITC हॉटेल्स
- रेडिसन ग्रुप
- समुद्रपर्यटन
- आंतरराष्ट्रीय रिसॉर्ट्स
या प्रशिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढतो आणि रोजगाराच्या संधी मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध होतात.
अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर करिअरच्या संधी
आज हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्र हे जगातील सर्वाधिक वेगाने वाढणारे क्षेत्र मानले जाते. त्यामुळे SSIHM मधून शिक्षण पूर्ण करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी देश-विदेशात भरपूर संधी उपलब्ध आहेत. विद्यार्थी पुढील क्षेत्रांमध्ये करिअर करू शकतात
- पंचतारांकित हॉटेल्स
- एअरलाईन्स आणि केबिन क्रू
- क्रूझ लाईन्स
- इव्हेंट मॅनेजमेंट
- लक्झरी रिसॉर्ट्स
- रेस्टॉरंट चेन
- ट्रॅव्हल आणि टुरिझम कंपन्या
- हॉस्पिटल हॉस्पिटॅलिटी
- फूड प्रॉडक्शन उद्योग
- स्वतःचा व्यवसाय / उद्योजकता
विद्यार्थ्यांची यशोगाथा आणि विभागाची कामगिरी
SSIHM मधील अनेक विद्यार्थी आज भारतासह परदेशात प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये कार्यरत आहेत. काही विद्यार्थ्यांनी स्वतःचे रेस्टॉरंट्स, बेकरी व्यवसाय आणि फूड स्टार्टअप्स सुरू केले आहेत.
संस्था विविध राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये सहभागी होत असून विद्यार्थ्यांनी अनेक पुरस्कार मिळवले आहेत. फूड फेस्टिवल्स, हॉस्पिटॅलिटी स्पर्धा, क्युलिनरी शो आणि व्यक्तिमत्त्व विकास कार्यक्रमांमध्ये संस्थेचे विद्यार्थी सातत्याने उल्लेखनीय कामगिरी करत आहेत.
हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्राचे भविष्य – अमर्याद संधींचे विश्व
भारतामध्ये पर्यटन उद्योग झपाट्याने वाढत आहे. “अतिथी देवो भव:” या भारतीय संस्कृतीच्या भावनेमुळे हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्राला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. आगामी काळात खालील क्षेत्रांमध्ये प्रचंड वाढ होणार आहे. त्यामुळे प्रशिक्षित हॉस्पिटॅलिटी व्यावसायिकांची मागणीही वाढत जाणार आहे
- मेडिकल टुरिझम
- वेलनेस रिसॉर्ट्स
- लक्झरी ट्रॅव्हल
- इंटरनॅशनल फूड सर्व्हिस
- क्रूझ टुरिझम
- इव्हेंट आणि वेडिंग मॅनेजमेंट
विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी सर्वोत्तम निवड
आज अनेक पालक आणि विद्यार्थी असा अभ्यासक्रम शोधत आहेत जो शिक्षणासोबतच हमखास करिअरच्या संधी उपलब्ध करून देईल. SSIHM ही संस्था अशा विद्यार्थ्यांसाठी एक उत्कृष्ट पर्याय ठरत आहे. येथे शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना खालील सर्व गोष्टी एकाच छताखाली उपलब्ध होतात
- जागतिक दर्जाचे प्रशिक्षण
- उद्योगसंपर्क
- व्यक्तिमत्त्व विकास
- रोजगारक्षम कौशल्ये
- आंतरराष्ट्रीय करिअर संधी
- मूल्याधारित शिक्षण
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनचे सूर्यदत्त स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल हॉटेल मॅनेजमेंट (SSIHM) हे केवळ एक शैक्षणिक संस्थान नाही; तर विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांना दिशा देणारे, व्यक्तिमत्त्व घडवणारे आणि जागतिक करिअरच्या दारापर्यंत पोहोचवणारे एक प्रेरणादायी व्यासपीठ आहे.
जर एखाद्या विद्यार्थ्याला सेवा क्षेत्रात करिअर घडवायचे असेल, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर काम करण्याची महत्त्वाकांक्षा असेल आणि व्यक्तिमत्त्व विकासासह उज्ज्वल भविष्य घडवायचे असेल; तर SSIHM ही त्याच्यासाठी निश्चितच सर्वोत्तम निवड ठरू शकते.
