सर्जनशीलता, तंत्रज्ञान आणि सौंदर्यदृष्टी यांचा अद्भुत संगम
सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ इंटेरिअर डिझाईन
नव्या युगातील व्यावसायिक करिअरची सुवर्णसंधी
आजच्या आधुनिक युगात केवळ चार भिंतींची रचना म्हणजे वास्तू असे मानले जात नाही; तर त्या जागेला सौंदर्य, कार्यक्षमता, मानसिक समाधान आणि जीवनशैलीशी सुसंगत स्वरूप देणे ही एक कला, विज्ञान आणि व्यावसायिक जबाबदारी मानली जाते. बदलत्या जीवनशैलीमुळे, शहरीकरणाच्या वाढत्या प्रक्रियेमुळे, लक्झरी निवास, व्यावसायिक कार्यालये, स्मार्ट होम्स, हॉटेल्स, मॉल्स, रुग्णालये, स्टुडिओज, रिसॉर्ट्स आणि विविध सार्वजनिक जागांच्या डिझाईनची मागणी दिवसेंदिवस वाढत आहे. याच पार्श्वभूमीवर “इंटेरिअर डिझाईन” हे क्षेत्र आजच्या तरुणाईसाठी अत्यंत प्रतिष्ठित, सर्जनशील आणि अमर्याद करिअर संधी उपलब्ध करून देणारे क्षेत्र म्हणून उदयास आले आहे.
या क्षेत्रात गुणवत्तापूर्ण, आधुनिक, उद्योगाभिमुख आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील शिक्षण देणारी पुण्यातील अग्रगण्य संस्था म्हणजे सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनच्या सूर्यदत्त ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूट्स अंतर्गत कार्यरत “पुणे इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाईड टेक्नोलॉजी” होय. विद्यार्थ्यांच्या कल्पनाशक्तीला व्यावसायिक दिशा देणारी, कलात्मकतेला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देणारी आणि विद्यार्थ्यांना जागतिक स्तरावरील डिझाईन उद्योगासाठी तयार करणारी ही संस्था आज शिक्षणविश्वात विशेष ओळख निर्माण करून आहे.
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशन : गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाची प्रेरणादायी परंपरा
सन १९९९ मध्ये स्थापन झालेली सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशन (SEF) ही संस्था आज देशातील एक बहुआयामी आणि प्रतिष्ठित शैक्षणिक समूह म्हणून ओळखली जाते. “Enriching Careers, Enhancing Lives” या तत्त्वज्ञानावर आधारित असलेल्या सूर्यदत्तने शिक्षणाला केवळ पदवीपुरते मर्यादित न ठेवता विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाला केंद्रस्थानी ठेवले आहे.
व्यवस्थापन, माहिती तंत्रज्ञान, हॉटेल मॅनेजमेंट, फॅशन डिझाईन, इंटेरिअर डिझाईन, फार्मसी, आरोग्यशास्त्र, अॅनिमेशन, सायबर सिक्युरिटी, लॉ, मानसशास्त्र, डेटा सायन्स, योग, परफॉर्मिंग आर्ट्स अशा विविध क्षेत्रांमध्ये सूर्यदत्त समूहाने राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उल्लेखनीय कार्य केले आहे.
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, AICTE, NAAC, ISO प्रमाणन यांसारख्या विविध मान्यतांमुळे संस्थेच्या गुणवत्तेवर विश्वास अधिक दृढ झाला आहे. आज भारतातील तसेच विविध देशांतील विद्यार्थी सूर्यदत्त संस्थांमध्ये शिक्षण घेत असून; येथे शिक्षण म्हणजे ज्ञान, कौशल्य, संस्कार आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाचा सुंदर संगम अनुभवायला मिळतो.
संस्थापक अध्यक्ष प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया : दूरदृष्टी, नेतृत्व आणि शिक्षणसेवेचे प्रेरणास्थान
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनचे संस्थापक अध्यक्ष प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया हे शिक्षण, उद्योग, समाजसेवा आणि नेतृत्व यांचा प्रभावी समन्वय साधणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी शिक्षण क्षेत्राकडे केवळ व्यवसाय म्हणून न पाहता राष्ट्रनिर्मितीचे प्रभावी साधन म्हणून पाहिले.
त्यांच्या नेतृत्वाखाली सूर्यदत्त समूहाने विद्यार्थ्यांना जागतिक दर्जाचे शिक्षण, मूल्याधारित संस्कार, रोजगारक्षम कौशल्ये आणि उद्योगाभिमुख प्रशिक्षण उपलब्ध करून दिले आहे. “भारतीय मूल्ये आणि जागतिक दृष्टिकोन” या विचारसरणीवर आधारित शिक्षण पद्धतीमुळे हजारो विद्यार्थ्यांचे जीवन घडले आहे.
प्रा. डॉ. चोरडिया यांना राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अनेक पुरस्कार आणि सन्मान प्राप्त झाले असून; त्यांचे नेतृत्व आज शिक्षणविश्वात आदर्श मानले जाते. विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, सर्जनशीलता, नेतृत्वगुण आणि सामाजिक जबाबदारी निर्माण करण्यासाठी त्यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे.
“पुणे इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाईड टेक्नोलॉजी”: सर्जनशीलतेला व्यावसायिकतेची दिशा
“पुणे इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाईड टेक्नोलॉजी” (PIAT) ही संस्था विद्यार्थ्यांच्या सर्जनशील क्षमतेला आधुनिक व्यावसायिक शिक्षणाची जोड देणारी अग्रगण्य संस्था आहे. येथे इंटेरिअर डिझाईन या क्षेत्रामध्ये विद्यार्थ्यांना अत्याधुनिक प्रशिक्षण दिले जाते.
इंटेरिअर डिझाईन हे केवळ सजावटीचे काम नसून त्यामध्ये वास्तुशास्त्र, मानवी मानसशास्त्र, रंगसंगती, प्रकाशयोजना, स्पेस प्लॅनिंग, पर्यावरणपूरक डिझाईन, फर्निचर डिझाईन, डिजिटल सॉफ्टवेअर्स, प्रोजेक्ट मॅनेजमेंट आणि ग्राहकांच्या गरजांचा सखोल अभ्यास यांचा समावेश असतो. PIAT मध्ये या सर्व बाबींचे सखोल प्रशिक्षण दिले जाते.
अभ्यासक्रमाचे उद्दिष्ट आणि वैशिष्ट्ये
PIAT मधील अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना केवळ शैक्षणिक माहिती देण्यासाठी नसून त्यांना उद्योगविश्वासाठी पूर्णतः सक्षम बनवण्यासाठी तयार करण्यात आले आहेत. अभ्यासक्रमाचे प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत
- विद्यार्थ्यांमध्ये सर्जनशील आणि व्यावसायिक विचारसरणी विकसित करणे
- आधुनिक डिझाईन तंत्रज्ञानाचे ज्ञान देणे
- सौंदर्यदृष्टी आणि कार्यक्षमतेचा समतोल साधण्याचे कौशल्य विकसित करणे
- विद्यार्थ्यांना स्वतंत्र उद्योजक बनण्यासाठी प्रोत्साहित करणे
- जागतिक डिझाईन उद्योगासाठी रोजगारक्षम मनुष्यबळ तयार करणे
अभ्यासक्रमामध्ये ऑटोकॅड, स्केचअप, थ्रीडी मॅक्स, फोटोशॉप, लाइटिंग डिझाइन, फर्निचर डिझाइन, साहित्य अभ्यास, निवासी आणि व्यावसायिक जागा डिझाइन, शाश्वत डिझाइन यांसारख्या विषयांचा समावेश आहे.
प्रवेश पात्रता आणि अभ्यासक्रम कालावधी
PIAT मध्ये दहावी अथवा बारावी उत्तीर्ण विद्यार्थ्यांसाठी विविध पदवी आणि डिप्लोमा अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. काही अभ्यासक्रमांसाठी कला, विज्ञान किंवा वाणिज्य शाखेतील विद्यार्थी पात्र असतात. अभ्यासक्रम कालावधी पुढीलप्रमाणे असू शकतो
- डिप्लोमा अभ्यासक्रम – १ ते २ वर्षे
- पदवी अभ्यासक्रम – ३ ते ४ वर्षे
- अल्पकालीन कौशल्य अभ्यासक्रम – काही महिने
संस्था विद्यार्थ्यांच्या आवडीनुसार आणि करिअर उद्दिष्टांनुसार योग्य अभ्यासक्रम निवडण्यासाठी मार्गदर्शन करते.
अत्याधुनिक पायाभूत सुविधा : शिकण्याचा जागतिक अनुभव
PIAT चे कॅम्पस आधुनिक आणि प्रेरणादायी वातावरणाने सजलेले आहे. येथे विद्यार्थ्यांना पुढील सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात
- अत्याधुनिक डिझाईन स्टुडिओ
- संगणक प्रयोगशाळा
- डिजिटल डिझाईन सॉफ्टवेअर सुविधा
- मॉडेल मेकिंग लॅब
- मटेरियल डिस्प्ले सेंटर
- सर्जनशील वाचनालय
- स्मार्ट क्लासरूम
- प्रोजेक्टर आणि मल्टिमीडिया सुविधा
- प्रदर्शन गॅलरी
- उद्योगतज्ज्ञांचे मार्गदर्शन सत्र
या सर्व सुविधांमुळे विद्यार्थ्यांना वास्तविक प्रकल्पांवर काम करण्याचा अनुभव मिळतो.
कौशल्य विकास आणि प्रत्यक्ष प्रशिक्षणावर विशेष भर
आजच्या काळात केवळ सैद्धांतिक ज्ञान पुरेसे नसून व्यावहारिक कौशल्ये अत्यंत आवश्यक आहेत. PIAT मध्ये विद्यार्थ्यांना “Learning by Doing” या पद्धतीने प्रशिक्षण दिले जाते. विद्यार्थ्यांना विविध माध्यमातून प्रत्यक्ष अनुभव दिला जातो
- लाईव्ह प्रोजेक्ट्स
- साइट व्हिजिट्स
- इंडस्ट्री इंटरॅक्शन
- डिझाईन प्रदर्शन
- कार्यशाळा
- स्पर्धा
- मॉडेल प्रेझेंटेशन
- क्लायंट ब्रीफिंग
- पोर्टफोलिओ डेव्हलपमेंट
विद्यार्थ्यांच्या संवाद कौशल्य, सादरीकरण कौशल्य, टीमवर्क, नेतृत्वगुण आणि उद्योजकीय दृष्टिकोनावर विशेष भर दिला जातो.
इंटर्नशिप आणि इंडस्ट्रियल ट्रेनिंग : उद्योगविश्वाशी थेट नाते
PIAT मध्ये विद्यार्थ्यांना नामांकित इंटेरिअर डिझाईन कंपन्या, आर्किटेक्चर फर्म्स, फर्निचर उद्योग, बांधकाम कंपन्या आणि डिझाईन स्टुडिओजमध्ये इंटर्नशिपची संधी दिली जाते. या इंटर्नशिपमुळे विद्यार्थ्यांना
- उद्योगातील कामकाज समजते
- ग्राहकांच्या अपेक्षा ओळखता येतात
- प्रोजेक्ट मॅनेजमेंट शिकता येते
- व्यावसायिक नेटवर्क तयार होते
- रोजगाराच्या संधी वाढतात
अनेक विद्यार्थी इंटर्नशिपदरम्यानच उत्कृष्ट कामगिरीमुळे कायमस्वरूपी नोकरीच्या संधी मिळवतात.
अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर उपलब्ध करिअर संधी
इंटेरिअर डिझाईन क्षेत्रात आज अमर्याद करिअर संधी उपलब्ध आहेत. PIAT मधून शिक्षण पूर्ण केलेले विद्यार्थी पुढील क्षेत्रांमध्ये कार्य करू शकतात
- इंटेरिअर डिझायनर
- स्पेस प्लॅनर
- फर्निचर डिझायनर
- सेट डिझायनर
- लाईटिंग कन्सल्टंट
- CAD डिझायनर
- प्रोजेक्ट कोऑर्डिनेटरर
- डिझाईन कन्सल्टंट
- उद्योजक / स्वतंत्र व्यवसाय
याशिवाय विद्यार्थी स्वतःचे डिझाईन स्टुडिओ सुरू करू शकतात.
विद्यार्थ्यांची यशोगाथा आणि विभागाची उपलब्धी
PIAT मधील अनेक विद्यार्थ्यांनी राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय डिझाईन स्पर्धांमध्ये यश संपादन केले आहे. विद्यार्थ्यांनी तयार केलेल्या प्रकल्पांचे उद्योगक्षेत्रात कौतुक झाले असून अनेक विद्यार्थ्यांनी प्रतिष्ठित कंपन्यांमध्ये स्थान मिळवले आहे. संस्थेमध्ये नियमितपणे खालील उपक्रम आयोजित केले जातात
- डिझाईन एक्झिबिशन्स
- फॅशन आणि इंटेरिअर शो
- राष्ट्रीय स्तरावरील कार्यशाळा
- तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
- करिअर डेव्हलपमेंट कार्यक्रम
भविष्यकालीन संधी आणि क्षेत्राचा व्यापक विस्तार
भारतातील रिअल इस्टेट, हॉस्पिटॅलिटी, कॉर्पोरेट ऑफिसेस, लक्झरी हाऊसिंग, स्मार्ट सिटी, पर्यटन, चित्रपटसृष्टी आणि ई-कॉमर्स क्षेत्राच्या वाढीसोबत इंटेरिअर डिझाईनची मागणी प्रचंड वाढत आहे. “ग्रीन इंटेरिअर डिझाईन”, “सस्टेनेबल डिझाईन”, “स्मार्ट स्पेस डिझाईन”, “डिजिटल इंटेरिअर व्हिज्युअलायझेशन” ही भविष्यातील महत्त्वाची क्षेत्रे ठरत आहेत. त्यामुळे या क्षेत्रात करिअर करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी उज्ज्वल भविष्य निश्चित आहे.
विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांना आकार देणारी संस्था
आजचा विद्यार्थी केवळ पदवी नव्हे तर कौशल्य, व्यक्तिमत्त्व, आत्मविश्वास आणि जागतिक स्तरावरील संधी शोधत आहे. PIAT ही संस्था विद्यार्थ्यांना हाच सर्वांगीण अनुभव देते. सर्जनशीलतेला व्यावसायिकतेची जोड देत विद्यार्थ्यांना यशस्वी करिअरकडे नेणारी ही संस्था आज पालक आणि विद्यार्थ्यांचा विश्वास संपादन करण्यात यशस्वी ठरली आहे. जर एखाद्या विद्यार्थ्याला कला, डिझाईन, सौंदर्यदृष्टी, तंत्रज्ञान आणि सर्जनशील करिअरमध्ये रस असेल; तर PIAT हे त्याच्या उज्ज्वल भविष्याचे योग्य प्रवेशद्वार ठरू शकते.
