फॅशन डिझाईन क्षेत्रातील सुवर्णसंधी
सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी
सर्जनशीलतेला व्यावसायिकतेची जोड देणारी शैक्षणिक संस्था
आजच्या आधुनिक आणि वेगवान युगात फॅशन ही केवळ पोशाखांची संकल्पना राहिलेली नाही; तर ती व्यक्तिमत्त्व, संस्कृती, जीवनशैली, अभिरुची आणि व्यावसायिक ओळख यांचे प्रभावी माध्यम बनली आहे. जागतिकीकरण, सोशल मीडिया, डिजिटल प्लॅटफॉर्म्स आणि बदलत्या ग्राहक मानसिकतेमुळे फॅशन उद्योग प्रचंड वेगाने विस्तारत आहे. भारतातील फॅशन आणि लाइफस्टाईल उद्योग आज अब्जावधी रुपयांचा व्यवसाय बनला असून; या क्षेत्रात प्रशिक्षित, कल्पक आणि व्यावसायिक तरुणांची मोठ्या प्रमाणावर आवश्यकता निर्माण झाली आहे. अशा काळात विद्यार्थ्यांच्या सर्जनशीलतेला व्यावसायिक दिशा देणारी आणि जागतिक दर्जाचे प्रशिक्षण उपलब्ध करून देणारी संस्था म्हणजे पुण्यातील सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनच्या अंतर्गत कार्यरत सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी होय.
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशन : मूल्याधारित आधुनिक शिक्षणाची भक्कम परंपरा
सन १९९९ मध्ये स्थापन झालेली सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशन ही संस्था आज देशातील एक प्रतिष्ठित आणि बहुआयामी शैक्षणिक समूह म्हणून ओळखली जाते. “Enriching Careers, Enhancing Lives” या तत्त्वज्ञानावर आधारित सूर्यदत्त समूहाने शिक्षणाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांचे करिअर घडविण्याबरोबरच त्यांच्या जीवनमूल्यांनाही समृद्ध करण्याचे कार्य केले आहे. पुणे शहरातील बावधन येथे विस्तीर्ण आणि आधुनिक कॅम्पसमध्ये कार्यरत असलेल्या या संस्थेच्या अंतर्गत व्यवस्थापन, माहिती तंत्रज्ञान, फॅशन डिझाईन, इंटेरिअर डिझाईन, हॉटेल मॅनेजमेंट, फार्मसी, फिजिओथेरपी, सायबर सिक्युरिटी, अॅनिमेशन, मीडिया, योग, आरोग्यशास्त्र इत्यादी विविध क्षेत्रांतील अभ्यासक्रम चालवले जातात.
सूर्यदत्त समूहाने गेल्या दोन दशकांत शिक्षण, संशोधन, कौशल्य विकास, सामाजिक बांधिलकी आणि उद्योग-संलग्न शिक्षण या सर्व क्षेत्रांत उल्लेखनीय कार्य केले आहे. राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील विविध पुरस्कार, मान्यतापत्रे आणि गौरव संस्थेच्या गुणवत्तेची साक्ष देतात.
संस्थापक अध्यक्ष प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया : दूरदृष्टी असलेले शिक्षणतज्ज्ञ
सूर्यदत्त एज्युकेशन फाउंडेशनचे संस्थापक अध्यक्ष प्रा. डॉ. संजय बी. चोरडिया हे शिक्षणक्षेत्रातील दूरदृष्टी असलेले व्यक्तिमत्त्व मानले जाते. त्यांनी शिक्षणाला उद्योग, कौशल्य, नैतिकता आणि सामाजिक जाणीव यांची जोड देत विद्यार्थ्यांना जागतिक स्तरावर सक्षम बनविण्याचे ध्येय स्वीकारले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली सूर्यदत्त समूहाने “ग्लोबल एज्युकेशन विथ इंडियन व्हॅल्यूज” ही संकल्पना यशस्वीपणे साकार केली आहे.
डॉ. चोरडिया यांचा विश्वास असा आहे की, प्रत्येक विद्यार्थ्यामध्ये एक अद्वितीय क्षमता दडलेली असते आणि योग्य दिशा, प्रशिक्षण व प्रेरणा मिळाल्यास तो विद्यार्थी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर यश मिळवू शकतो. त्यांच्या या प्रेरणादायी विचारसरणीमुळे सूर्यदत्त समूहातील प्रत्येक संस्था विद्यार्थीकेंद्रित आणि भविष्याभिमुख दृष्टिकोनातून कार्यरत आहे.
फॅशन डिझाईन अभ्यासक्रमाची ओळख आणि उद्दिष्टे
फॅशन उद्योगात यशस्वी होण्यासाठी केवळ कलात्मकता पुरेशी नसते; त्यासाठी बाजारपेठेचे ज्ञान, ग्राहक मानसशास्त्र, टेक्सटाईल तंत्रज्ञान, फॅशन ट्रेंड्स, ब्रँडिंग, सादरीकरण कौशल्य आणि उद्योजकता यांचीही आवश्यकता असते. हे सर्व पैलू लक्षात घेऊन सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजीने आपले अभ्यासक्रम विकसित केले आहेत.
या संस्थेमध्ये विद्यार्थ्यांना फॅशन डिझाईनच्या सैद्धांतिक आणि व्यावहारिक दोन्ही अंगांचे सखोल प्रशिक्षण दिले जाते. अभ्यासक्रमाचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना सर्जनशील, आत्मविश्वासपूर्ण, उद्योगाभिमुख आणि स्वतंत्र विचारसरणी असलेले फॅशन व्यावसायिक बनविणे हा आहे.
अभ्यासक्रमामध्ये फॅशन इलस्ट्रेशन, गारमेंट कन्स्ट्रक्शन, टेक्सटाईल डिझाईन, पॅटर्न मेकिंग, फॅशन मर्चेंडायझिंग, फॅशन स्टायलिंग, फॅशन मार्केटिंग, फॅशन फोटोग्राफी, ब्रँड मॅनेजमेंट, डिजिटल फॅशन टेक्नॉलॉजी, CAD आधारित डिझाईन, उद्योजकता विकास अशा विविध विषयांचा समावेश करण्यात आलेला आहे.
प्रवेश पात्रता आणि अभ्यासक्रम कालावधी
फॅशन डिझाईन क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी संस्थेमध्ये विविध स्तरांवरील अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. बारावी उत्तीर्ण विद्यार्थ्यांसाठी पदवी अभ्यासक्रम, तसेच पदवीधर विद्यार्थ्यांसाठी पदव्युत्तर आणि डिप्लोमा अभ्यासक्रम उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.
विद्यार्थ्यांच्या सर्जनशीलतेचा आणि अभिरुचीचा विचार करून प्रवेश प्रक्रिया राबविण्यात येते. काही अभ्यासक्रमांसाठी मुलाखत, पोर्टफोलिओ सादरीकरण किंवा अभिक्षमता चाचणी घेतली जाऊ शकते. अभ्यासक्रमांचा कालावधी संबंधित कोर्सनुसार एक वर्ष ते चार वर्षांपर्यंत असू शकतो.
आधुनिक पायाभूत सुविधा आणि प्रयोगशील शिक्षण
फॅशन शिक्षणासाठी आवश्यक असलेली अत्याधुनिक सुविधा सूर्यदत्त संस्थेमध्ये उपलब्ध करून देण्यात आलेली आहे. विद्यार्थ्यांसाठी सुसज्ज डिझाईन स्टुडिओ, टेक्सटाईल लॅब्स, पॅटर्न मेकिंग युनिट्स, शिवणकला प्रयोगशाळा, CAD लॅब्स, फॅशन फोटोग्राफी स्टुडिओ आणि आधुनिक ग्रंथालय यांची व्यवस्था करण्यात आलेली आहे.
विद्यार्थ्यांना केवळ वर्गातील शिक्षणावर मर्यादित न ठेवता त्यांना प्रत्यक्ष अनुभव देण्यावर संस्थेचा भर असतो. त्यामुळे विविध फॅशन शो, प्रदर्शन, डिझाईन स्पर्धा, थीम बेस्ड प्रोजेक्ट्स आणि लाइव्ह इंडस्ट्री असाइनमेंट्सच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या कौशल्यांचा विकास केला जातो.
कौशल्य विकास आणि प्रात्यक्षिक प्रशिक्षण
आज उद्योगक्षेत्राला “जॉब रेडी” उमेदवारांची आवश्यकता आहे. याची जाणीव ठेवून सूर्यदत्त संस्थेमध्ये विद्यार्थ्यांना विविध कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रमांद्वारे व्यावसायिक दृष्ट्या सक्षम केले जाते.
विद्यार्थ्यांना संवाद कौशल्य, व्यक्तिमत्त्व विकास, सादरीकरण तंत्र, टीमवर्क, वेळ व्यवस्थापन, ग्राहक संवाद, ब्रँडिंग आणि उद्योजकता या बाबींमध्ये विशेष प्रशिक्षण दिले जाते. तसेच विद्यार्थ्यांना फॅशन इंडस्ट्रीतील बदलत्या ट्रेंड्सची माहिती सतत मिळावी यासाठी उद्योगतज्ज्ञांची व्याख्याने, कार्यशाळा आणि मास्टरक्लासेस आयोजित केले जातात.
इंटर्नशिप आणि इंडस्ट्रियल ट्रेनिंगची संधी
फॅशन क्षेत्रामध्ये प्रत्यक्ष उद्योग अनुभवाला विशेष महत्त्व असते. म्हणूनच संस्थेने विविध फॅशन हाऊसेस, बुटीक, गारमेंट कंपन्या, डिझाईन स्टुडिओज, ब्रँड्स आणि फॅशन इंडस्ट्रीतील नामांकित संस्थांशी सहकार्य निर्माण केले आहे.
विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रमादरम्यान इंटर्नशिपची संधी दिली जाते. यामुळे त्यांना प्रत्यक्ष उद्योगातील कामकाज समजते, व्यावसायिक संपर्क वाढतात आणि भविष्यातील करिअरसाठी आत्मविश्वास निर्माण होतो. अनेक विद्यार्थ्यांनी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील फॅशन प्रकल्पांमध्ये सहभाग घेतला आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध करिअर संधी
फॅशन डिझाईन हा केवळ डिझायनर बनण्यापुरता मर्यादित नसून त्यामध्ये अनेक करिअर पर्याय उपलब्ध आहेत. अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थी पुढील क्षेत्रांमध्ये करिअर करू शकतात
- फॅशन डिझायनर
- टेक्सटाईल डिझायनर
- फॅशन स्टायलिस्ट
- कॉस्च्युम डिझायनर
- फॅशन मर्चेंडायझर
- फॅशन इलस्ट्रेटर
- व्हिज्युअल मर्चेंडायझर
- फॅशन फोटोग्राफर
- फॅशन ब्लॉगर आणि इन्फ्लुएन्सर
- ब्रँड कन्सल्टंट
- बुटीक आणि स्वतःचा फॅशन व्यवसाय
आज ई-कॉमर्स आणि डिजिटल फॅशन प्लॅटफॉर्म्सच्या वाढत्या प्रभावामुळे फॅशन क्षेत्रात स्वयंरोजगाराच्या संधीही मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध होत आहेत.
विद्यार्थ्यांची यशोगाथा आणि संस्थेची उपलब्धी
सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजीमधील अनेक विद्यार्थ्यांनी विविध राष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये उल्लेखनीय यश संपादन केले आहे. काही विद्यार्थ्यांनी स्वतःचे फॅशन ब्रँड सुरू केले असून; अनेक जण नामांकित डिझाईन कंपन्यांमध्ये कार्यरत आहेत.
संस्थेच्या विद्यार्थ्यांनी आयोजित केलेले फॅशन शो, थीम आधारित डिझाईन प्रकल्प आणि सामाजिक संदेश देणारे वस्त्रप्रयोग यांना प्रेक्षकांकडून विशेष प्रतिसाद मिळाला आहे. विद्यार्थ्यांच्या कल्पकतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी संस्था सातत्याने विविध उपक्रम राबवित असते.
फॅशन उद्योगाचे भविष्य आणि व्यापक संधी
भारतातील फॅशन उद्योग पुढील काही वर्षांत आणखी वेगाने विकसित होणार आहे. “मेक इन इंडिया”, हस्तकला आणि पारंपरिक वस्त्रसंस्कृतीला मिळणारे प्रोत्साहन, शाश्वत फॅशन (Sustainable Fashion), डिजिटल फॅशन, फॅशन टेक्नॉलॉजी आणि ई-कॉमर्समुळे या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर रोजगार आणि उद्योजकतेच्या संधी निर्माण होत आहेत.
युवकांमध्ये वाढणारी फॅशन जाणीव, सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स आणि ग्लोबल फॅशन ट्रेंड्समुळे या क्षेत्रातील प्रशिक्षित व्यावसायिकांची मागणी सातत्याने वाढत आहे. त्यामुळे फॅशन डिझाईन क्षेत्र हे केवळ ग्लॅमरचे नाही तर सर्जनशीलता, आर्थिक प्रगती आणि आंतरराष्ट्रीय संधींचे प्रभावी क्षेत्र बनले आहे.
फॅशन म्हणजे व्यक्तिमत्त्वाची अभिव्यक्ती आणि सर्जनशीलतेचा उत्सव होय. या क्षेत्रात यशस्वी होण्यासाठी कल्पकतेसोबतच योग्य प्रशिक्षण, उद्योगाभिमुख शिक्षण आणि अनुभवी मार्गदर्शन आवश्यक असते. सूर्यदत्त इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी ही संस्था विद्यार्थ्यांना याच सर्व बाबींची परिपूर्ण सांगड घालून जागतिक स्तरावर सक्षम बनविण्याचे कार्य करत आहे.
ज्या विद्यार्थ्यांना फॅशन क्षेत्रात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करायची आहे, ज्यांच्या कल्पनांना व्यावसायिक दिशा हवी आहे आणि ज्यांना सर्जनशीलतेला करिअरमध्ये रूपांतरित करायचे आहे; त्यांच्यासाठी सूर्यदत्त संस्था ही एक आदर्श निवड ठरू शकते.
